Ottoman Turkish bows

Książka szczegółowo opisująca proces powstawania łuków azjatyckich, z naciskiem na łuki tureckie. Jedna z niewielu pozycji poświęcona tej tematyce. Szczerze polecam!

czytaj dalej...

Łuk z Holmegaard

Dodano: 2009-02-09
Autor: Cream

Datowanie i miejsce znalezienia


Jednym z najstarszych znalezisk łuku jest łuk z Holmegaard znaleziony w bagnie w Danii. Datowany jest na ok. 8000 – 7000 rok p.n.e. Znaleziono wiele typów tego łuku, których datowanie różni się pomiędzy najstarszym a najmłodszym o 4000 lat. Zajmijmy się najstarszym okazem.

Budowa


Łuk miał 64 cale (162cm), ramiona były szerokie na 2,36 cala (6cm). Grzbiet był zaokrąglony, brzusiec płaski. Typowe dla tego łuku jest wyraźne zwężenie końcówek ramion od połowy ich długości. Łuk również posiada zwężaną i pogrubioną rękojeść, typową dla współczesnych łuków płaskich.


Wymiary łuku z Holmegaard




Również ramiona wewnętrzne (akurat ta część, która się wygina) mają prawie równą grubość na całej długości. To samo można powiedzieć o szerokości.

Grzbiet był lekko zaokrąglony i miał nienaruszony pierwszy słój (być może, nie usunięto nawet kory). Brzusiec był płaski. Na podstawie repliki zrobionej przez Errata Callahana z Wirginii, łuk przy 28 calach miał 57 funtów naciągu (25,6 kg przy 71cm). Jednak, biorąc pod uwagę niższy wzrost ówczesnych ludzi oraz długość łuku, prawdopodobnie łuk był naciągany na zaledwie 25 cali, co dawałoby mu siłę 50 funtów (22,5kg przy 63cm).

Najwyraźniej już ludzie pierwotni znali zaletę lekkich ramion. Prawdopodobnie dlatego zwężali je już od połowy, ku gryfom – aby zyskać większą szybkość strzały. Dodatkowym atutem takiej budowy łuku jest redukcja efektu kopania ręki trzymającej łuk. Ponadto, ta część ramion była sztywna, co zmniejsza kąty pomiędzy cięciwą-gryfami-strzałą. Ale, skoro była sztywna i nie wyginała się, to pozostała część ramion musiała wygiąć się bardziej. Dla tego celu poszerzono ramiona. Szersze ramiona wygną się bezpieczniej niż wąskie na daną odległość.

Zaokrąglony grzbiet był również zaletą. Drewno jest (zwykle) ponad 2 razy mocniejsze w naprężaniu (rozciąganiu) niż w kompresji. Siły w półokrągłym grzbiecie rozkładają się nierówno, szczyt grzbietu rozciąga się bardziej niż boki, więc naprężenia w takim grzbiecie będą większe, niż w idealnie płaskim. Ale, skoro drewno jest dwa razy mocniejsze w rozciąganiu, całość zdała egzamin. Ponadto wybrano wiąz, który i tak jest mocny w rozciąganiu. A półokrągły grzbiet to również mniejsza masa, co przekłada się na lżejsze ramiona.

Do pewnego czasu myślano, że to zaokrąglona część jest brzuścem, a płaska grzbietem, i że łuk naciągano „na odwrót”. Nie jest tak jednak: płaska powierzchnia to brzusiec, półokrągła to grzbiet.

Profil


Profil, na pierwszy rzut oka, wydaje się być "zbyt okrągłym w rękojeści" (tzn. ugina się za bardzo w okolicach rękojeści i wewnętrznych ramion). Ale jest to prawidłowy profil dla łuków, których znaczna część ramion pozostaje sztywna.


Profil łuku z Holmegaard