Ottoman Turkish bows

Książka szczegółowo opisująca proces powstawania łuków azjatyckich, z naciskiem na łuki tureckie. Jedna z niewielu pozycji poświęcona tej tematyce. Szczerze polecam!

czytaj dalej...

Jak polepszyć łuk

Dodano: 2008-08-12
Autor: Cream

Oto kilka cennych rad wujka Sama, dzięki którym podrasujecie wasz sprzęt. Poniższe wskazówki powinny być brane pod uwagę już na etapie projektowania łuku.

OSIĄGI ŁUKU


Na szybkość wypuszczania strzały przez łuk wpływa kilka czynników. Oto najważniejsze z nich:
1) siła naciągu
2) długość naciągu
3) odległośc cięciwy od majdanu (BH - brace height)
4) profil łuku i kąt cięciwy
5) masa ramion i jej rozmieszczenie
6) długość ramion
7) waga i rozciągliwość cięciwy

siła naciągu



Im większa siła naciągu, tym więcej energi jest kumulowane w łęczysku. Im więcej naszej siły potrzeba w naciągnięcie cięciwy, tym więcej energi jest kumulowane. Łuki o prostych ramionach, mają mniej więcej prosty wykres siły ciągnięcia, natomiast łuki refleksyjne mają wypukły wykres. Choć łuk refleksyjny może być tak samo trudny do trzymania przy maksymalnym naciągu jak prosty, ze względu że jest go trudniej naciągnąć w początkowej i środkowej fazie naciągania, gromadzi dużo więcej energii.

Energia gromadzona w łęczysku to JEDYNA energia, która jest w stanie wprawić strzałę w ruch.

długość naciągu



Dłuższe długości naciągu gromadzą więcej energii. Łuk o sile 50# @ 28'' gromadzi znacznie mniej energii niż łuk o takiej samej sile ale dłuższym naciągu (50# @ 32'').

odległość cięciwy od majdanu



Większa odległość cięciwy od majdanu powoduje, że mniej jest gromadzone energii. Cięciwa o BH (brace height) równym 8'' pokonuje drogę tylko 20'' przy 28'' naciągu. Cięciwa o BH równym 4'' pokonuje drogę 24'' i gromadzi więcej energii (choć ostateczna siła naciągu spada).

Mniejsze majdany pozwalają na mniejszą BH.

profil łuku i kąt cięciwy



Różne profile łuków powodują, że nasza ręka wykonuje więcej pracy. Im większy reflex, tym więcej pracy trzeba włożyć w wczesnych stadiach naciągania cięciwy. Im większy deflex (ułożenie za cięciwą), tym mniej pracy wkładamy i siła łuku przy wczesnych stadiach naciągania spada.
Dzieje się tak dlatego, że ramiona łuku refleksyjnego już w fazie nałożenia cięciwy są w dużo większym naprężeniu niż ramiona łuku prostego, który jest ułożony za cięciwą.

Podczas naciągania cięciwy, pomiędzy gryfami a cięciwą, pomiędzy strzałą i cięciwą oraz pomiędzy gryfami a rękojeścią tworzą się kąty. Najbardziej na gromadzenie energii wpływa kąt pomiędzy cięciwą a gryfami. Im ten kąt jest większy, tym mniej energii jest gromadzone, ponieważ im większy ten kąt, tym bardziej ramiona więdrują z każdym calem naciągu. Również zwiększa to efekt "sztywnienia" ramion. Przy małym kącie widoczny jest efekt dźwigni - jeden cal naciągu tylko nieznacznie przesuwa gryfy łuku, gromadząc dużo energi.

Dlatego łuki krótkie (nie-refleksyjne) gromadzą mało energii, ze względu na duży kąt pomiędzy cięciwą a gryfami oraz "efekt sztywnienia" ramion.
W łukach refleksyjnych, kąt cięciwy jest zmiejszony poprzez zastosowanie refleksyjnych gryfów, co zwiększa gromadzenie energii.

masa ramion i jej rozmieszczenie



Cięższe ramiona mają powolny powrót do stanu przed naciągnięciem. Im mniejsza masa ramion, tym szybciej są w stanie wystrzelić lekkie strzały - łuki refleksyjne są krótkie aby zmniejszyć masę ramion.
Im masa ramion się zwiększa, tym gorzej wystrzeliwuje łuk lekkie strzały. Długi łuk o długich i ciężkich ramionach wystrzeli lekką strzałę wolniej niż łuk o lekkich ramionach.

Im grubsze są gryfy łuku, tym wolniej łuk strzela. Im bliżej gryfów, tym większe znaczenie ma waga w tym miejscu (bo im bliżej gryfów, tym większą odległość musi pokonać ramię do powrotu). Dużo mniejsze znaczenie ma masa w środku ramienia, a minimalne znaczenie ma masa majdanu (jeśli majdan nie pracuje, jego masa nie ma żadnego znaczenia).

Dlatego dobrym pomysłem jest zwężenie końcówek ramienia (min. 10cm do 20cm) aby były jak najlżejsze. Nie powinny również wyginać się, co zmniejszy kąt cięciwy i zwiększy zasób gromadzonej energii.

Im więcej wagi jest w końcówkach ramion, tym łuk bardziej "kopie".

Najlepszym kształtem, który idealnie rozdysponowywuje masę ramion jest kształt łuku piramidalnego.

długość ramion



Długie ramiona mają wolniejszy powrót, ze względu na ich wagę. Jednak długie łuki gromadzą więcej energii niż krótkie łuki, dlatego są dużo szybsze od łuków krótkich (nie-refleksyjnych).

Dla naciągu rzędu 28'', nalepszyą długością łuku jest 66'' do 67'' (167cm - 170cm). W zależności od użytego materiału, ramiona powinny być dłuższe i szersze (gorszy materiał) lub krótsze i węższe (lepszy).
Za każdy dodatkowy cal naciągu powinno się dodać dodatkowe dwa cale długości. I tak łuk o naciągu 30'' powinien mieć 71'' długości (180cm), łuk o naciągu 32'' winien mieć 75'' (190cm).

Krótkie łuki refleksyjne, ze względu na małą masę ramion, szybko regujące ramiona oraz dużą ilość gromadzonej energii są bardzo szybkie.

waga i rozciągliwość cięciwy



Im cięciwa jest cięższa, tym bardziej spowalnia łuk. Najgorszym miejscem do dodania wagi na cięciwie jest jej środek - wtedy to jakbyśmy dodali masę do samej strzały. Gdy dodajemy masę do pętli cięciwy, to tak jakbyśmy dodawali je do końcówek łuku.

Im bardziej cięciwa jest rozciągliwa, tym mniej energii jest w stanie dostarczyć strzale. Im bardziej cięciwa jest skręcona, tym bardziej jest rozciągliwa. Najlepiej nie skręcać zbytnio cięciwy.

CELNOŚĆ



Długie łuki są bardziej stabilne, co zwiększa celność. Również długie naciągi zwiększają celność, bo łatwiej i bardziej komfortowo je utrzymać ze względu na ich małe "sztywnienie".
Minimalna różnica w długości naciągu jest mniej krytyczna na długich łukach które mało "sztywnieją", a bardziej krytyczna na krótkich prostych łukach, które w końcowej fazie naciągu gromadzą najwięcej energii. Minimalna różnica w naciągu i strzała będzie wymagać innej sztywności.

Węższy majdan jest bardziej polecany niż zbyt szeroki. Strzały mają problem przy paradoksowaniu obok szerokiego majdanu (powyżej 3,5cm szerokości). Również lekko zaokrąglony lub owalny w przekroju majdan poprawia komfort trzymania i wystrzału.

Im mniej łuk "kopie", tym łatwiej się strzela, co przekłada się na celność.

Szybsze łuki pozwalają na niższy kąt celowania oraz szybsze strzały są lepiej stabilizowane.

Mały stopień podążenia za cięciwą jest pożądany, bo przekłada się na delikatniejszy wyrzut strzały pod koniec wędrówki cięciwy.

Większe BH poprawia celność, bo mniejsza część strzały musi się wyginać w paradoksie łuczniczym. Również można używać dłuższych strzał, aby poprawić celność.

GŁADKI NACIĄG I "KOPANIE"



Gładki naciąg wiąże się z małym "sztywnieniem" ramion. Dlatego długie łuki lub refleksyjne ciągnie się bardziej przyjemnie. W długich łukach każdy cal naciągu wymaga włożenia podobnej siły(np. 2# @ 1'') . W krótkich łukach, końcowe fazy naciągania wymagają znacznie większej siły.

"Kopanie" w rękę łuczną jest związane z: niepoprawnym profilem łuku (źle ukształtowany), dużą masą gryfów i końcówek ramion. Ucięcie ok. 2cm z każdego ramienia może poprawić sytuację. Również sztywny majdan zmniejsza szok ręki.

UŁOŻENIE ZA CIĘCIWĄ



Jest kilka metod aby zminimalizować ten efekt.

1) dobrze wysuszyć drewno. 9% wilgotności zapewnia dobry jakościowo materiał i zmiejsza podążanie za cięciwą. Przy 12% ułożenie może być bardzo duże.

2) dobrze wyprofilować łuk, bez żadnych słabych miejsc. Łuk układa się w słabych miejscach dużo bardziej niż przy prawidłowym profilu łuku.

3) nakleić warstwę ścięgien na grzbiet łuku, lub zrobić wzmocnienie kablowe

4) najważniejsze (poza prawidłowym profilem) jest nieprzeciążanie łuku. Oznacza to, że podczas profilowania łuku nigdy nie ciągniemy go bardziej, niż zakładana siła naciągu. Jeśli tego nie zrobimy, wyjdzie nam łuk o sile naciągu 15kg, ale ułożeniu za cięciwą jakby miał 20kg

5) szerokie ramiona i płaski grzbiet oraz brzusiec to skuteczne panaceum na podążanie za cięciwą. Wąskie ramiona układają się bardziej niż szerokie i płaskie.

6) zrobić łuk z materiału, który miał w sobie reflex. Takim sposobem można uzyskać łuk, który W OGÓLE nie podąża za cięciwą, lub nawet trzyma reflex po wykonaniu.

7) zastosować technikę zwaną "opalaniem brzuśca" (więcej o tym w Zaawansowanych Technikach)

ZBYT SŁABY ŁUK



Łuk o zbyt słabej sile można wzmocnić na kilka sposobów.

1) odciąć ok. 2cm z każdej strony ramienia. Wzmocni to łuk o ok. 2-3kg.

2) nakelić na grzbiet kilka warstw (3-4) ścięgien, lub zainwestować w inne wzmocnienie grzbietu (np. drewno, kabel, len)

3) zrefleksować końcówki ramion. Im większy procent refleksu w stosunku do długości ramienia, tym łuk będzie mocniejszy, bo zwięszy się naprężenie ramion. Jednak ramiona mogą nie wytrzymac i łuk może się złamać.

HAŁAS



Jeśli chcemy aby cięciwa nie wydawała hałasu przy strzelaniu, można ocinek ok. 5cm z każdej jej strony owinąć w futerko, lub pióra. Majdan można owinąć w miękką skórę, aby zmiejszyć hałas wydobywany przez przechodzącą obok majdanu strzałę.

Poza tym:
-cięższe strzały są cichsze niż lekkie
-grubsze cięciwy są cichsze niż cieńkie
-mniejsze BH jest cichsze niż większe
-proste łuki są cichsze niż refleksyjne
-słabsze łuki są cichsze niż silne